Herman Konings, zaakvoerder van Pocket Marketing/nXt, is licentiaat in de theoretische psychologie en zaakvoerder van het Antwerpse trend- en toekomstonderzoeksbureau Pocket Marketing/nXt. Als trendwatcher geeft hij regelmatig adviesrondes en spreekbeurten aan bedrijven en hogescholen over socio-culturele verschuivingen, trendobservaties en toekomstverwachtingen. Herman Konings is eveneens lid van de C-board van Groep C.

In vergelijking met het begin van de jaren 80 is het aantal tieners met meer dan een kwart teruggelopen. Opvallend is evenwel dat het aantal actief betrokken jongeren in Vlaamse jeugdbewegingen niet mee is gedaald, maar zelfs in aanzienlijke mate is toegenomen.

Slashgeneratie = sociaal geëngageerd
Ook bij subpolitieke organisaties als Gaia, Greenpeace, Amnesty International, Natuurpunt Vlaanderen en Artsen Zonder Grenzen blijkt het aantal jonge militante leden (onder twintig jaar) opvallend te zijn toegenomen.
Een gelijkaardig verhaal bij zowat alle (gevestigde) politieke groeperingen: steeds meer (oudere) tieners nemen zitting in de jongerenafdeling van politieke partijen.

Online en offline relaties
Een opmerkelijk fenomeen tekent zich bij de huidige tieners af: een doorsnee Belgische tiener houdt zich buiten de schooluren dagelijks gemiddeld 2,5 à 3 uur met het Internet bezig, maar ziet daarin geen reden of belemmering om zich te verstoppen voor werkelijke (niet-virtuele) sociale contacten!
Integendeel, jongeren ontwikkelen een nieuw soort van online hulpmiddelen [weblogs, e-mails, instant messaging …] om sociale netwerken te organiseren, te ontwikkelen en te visualiseren. Voor hen is het wereldwijde web niet een alternatief voor doordeweekse sociale netwerken, maar een aanvulling, een instrument om die netwerken te optimaliseren. Het medium is dus nót the message: de technologie op zich is niet (het meest) interessant, maar de mensen die het verbindt. De softwaretieners zijn waarlijk waarachtige sociale netwerken aan het vormen.

Voor 30-plussers is technologie vaak niet meer dan de gerieflijke mogelijkheid om snel informatie te zoeken en te verzenden; tieners beseffen dan weer dat technologie hen de mogelijkheid biedt om relaties te versterken, gemeenschapszin te genereren en sociaal kapitaal op te bouwen.
Dat er bij de eerste volwaardige ICT-generatie een sterke behoefte bestaat aan werkelijke, analoge, haast zinnelijke vormen van communicatie, waarin plaats is voor levensbeschouwelijke, sociale en politieke verbintenissen naast openhartige, persoonlijke gesprekken, is bij nader inzien niet verwonderlijk: in tegenstelling tot de tieners uit de vorige eeuw, zijn die van de lopende eeuw steeds vaker aan zichzelf en allerlei digitale toegangspoorten tot de rest van de wereld overgelaten, en zijn hun ouders – tweeverdienende dertigers en veertigers, veelal kenniswerkers en dus vaak later thuis – minder geneigd om een directieve, beteugelende verstandhouding met hun opgroeiende kinderen te onderhouden.

Pa en ma = oudere broer en zus
De huidige lichting jongeren weet vaak niet beter dan een open, egalitaire relatie te hebben met pa en ma, die in heel wat opzichten een oudere broer en zus lijken, waarmee grondig van mening kan worden verschild, maar met wie ook – schouder aan schouder – een muzikale voorkeur of buurtwerking kan worden gedeeld. Het is deze mix van vroege zelfredzaamheid, technologische superioriteit, communicatievaardigheid en gemeenschapszin, die van de actuele voorraad tieners een opgewekte, optimistische generatie maakt.

Afgaande van een aantal verontrustende (Belgische en Europese) statistieken, is er ook een schaduwzijde aan deze ‘zonneschijngeneratie’. Ondanks de vaststelling in Vlaanderen dat het aantal tabakrokers tussen tien en zeventien jaar is gedaald van 15% in 2004 tot 11% in 2008, en dat tussen 2001 en 2007 het aantal regelmatige cannabisrokers onder de jongeren is gehalveerd (van 7% naar 3,5%), is het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen door Belgische tieners tussen 1990 en 2006 met – naar schatting – vijftig tot zeventig procent gestegen. Voorts blijkt 7% van de twaalfjarigen en 19% van de veertienjarigen minstens twee keer per week alcohol te drinken. Bij Europese tieners is overmatig alcoholgebruik sinds de millenniumwissel de tweede doodsoorzaak. Meteen wordt duidelijk wat met ‘up-ageing’ wordt bedoeld: de puberteit bevindt zich niet langer in het midden van de tienerjaren, maar aan het begin ervan, op de brug tussen de lagere en de middelbare school.

Eerder conservatief...
De generatie oudere tieners heeft ook een doopnaam: de generatie ‘Slash’,  verwijzend naar de talrijke functies op het (niet altijd) imaginaire visitekaartje van een hedendaagse 15-plusser: tegelijk scholier, social networker, social niceworker, singer-songwriter (met een eigen MySpace-pagina), deejay, autowasser op zaterdag, mountainbiker op zondag ... Een aanzienlijk aantal ontwikkelingspsychologen beschouwt deze generatie – ondanks hun wereldse oriëntatie en zin voor symbolische consumptie – conservatiever dan de generatie van hun ouders [Generatie Y – de oudere dertigers] en hun grootouders [jonge zestigers – de oudste babyboomers]. Er is sprake van ‘neo-puriteins’ gedrag: aandacht vragen om een strakkere maatschappelijke controle! De roep om (eerder traditionele) waarden en normen is bij jonge mensen de laatste 40 jaren nooit zo luid geweest als vandaag. Heel wat ‘Slashers’ hebben grote vragen bij de (nogal) liberale opvatting van opvoeding in de generatie van hun ouders en betreuren er het ongezien groot aantal echtscheidingen, waaronder hun generatie kamerbreed geleden heeft. Deze ingrijpende gebeurtenis in hun jonge leven en/of in dat van hun naaste vrienden leidt vanzelfsprekend tot een meer beschermende, minder permissieve pedagogische moraal.

Als trendwatcher geeft Herman Konings regelmatig adviesrondes en spreekbeurten aan bedrijven en onderwijsinstellingen over socioculturele verachtingen, trendobservaties en toekomstverwachtingen. Herman Konings maakt sinds 2008 deel uit van de C-Board van Groep C