Een collega-trendverkenner heeft de Forbes 500 van de meest succesvolle ondernemingen ter wereld - editie 2010 - onder de loep genomen en kwam tot de vaststelling dat ongeveer 70% van de gelijste neringen opgericht zijn in een periode van economische terugval. Se reculer pour mieux sauter, in goed Nederlands! De laatste 24 maanden heeft de economische recessie naar schatting 50.000 'extra' werklozen in de Belgische schoot geworpen. Wetende dat de meeste Belgen 'ondernemen' vooral als een volleybalterm beschouwen - nog geen 4% van de beroepsactieve Belgen is een ondernemer; bij onze Noorderburen is dat 11% - heb je vandaag, met de zomer die aan onze kuiten likt, een geweldig potentieel aan nieuwe ondernemers. Beter nog, aan een nieuw soort ondernemer : de bèta-entrepreneur of 'bètapreneur' ...

We zijn met velen de laatste jaren niet alleen vertrouwd geraakt met sociale media, maar als het ware er ook door behekst. Er is ontsluiting ontstaan, ook in België : we staan vandaag meer open voor samenwerken, crowd sourcing, community denken, open source handelen ... dan pakweg vijf jaar geleden. Natuurlijk meer jonge mensen dan 40-plussers, natuurlijk meer mannen dan vrouwen, en natuurlijk meer witte kragen dan blauwe, maar het tij is zichtbaar aan het keren. En het meest bijzondere aan de bètapreneurs is dat ze niet (echt) gesteld zijn op digitale werkplekken en virtuele werelden, maar gewoon graag willen (blijven) opereren in een materiële, tastbare omgeving. Niet omdat ze digitale (r)evolutie van de laatste twee decennia betreuren, of omdat ze baarden zouden dragen en into folkrock zijn, maar gewoon omdat de virtuele wereld nooit de overtreffende trap van de échte wereld kan zijn. Online is gewoon een wezenlijk, geïntegreerd onderdeel van de voor waar genomen werkelijke wereld. Bètapreneurs willen niet (enkel) online zijn, maar vooral 'inline', waarbij het virtuele en het stoffelijke elkaar dragen.

Een mooi voorbeeld van een bètaprise is het Italiaanse Million Donkey Hotel, geïnitieerd door het architectencollectief Feld72. Met slechts 1.000 euro, een tijdsbudget van één maand en acht mensen heeft Feld72 een aantal verwaarloosde, middeleeuwse woningen en kelders in het Zuid-Italiaanse Prata Sannita getransformeerd tot (aanvankelijk) een kunstinstallatie, met op zeer korte tijd een onverwacht grote fanbase. Al ras werd de bestemming gewijzigd in een bijzonder, zelfs bizar belevingshotel, waar de bezoeker zelf mag aangeven wat hij wil betalen. De inkomsten blijken inmiddels van dien aard dat 2010 vermoedelijk met winst kan worden afgesloten. Ook de Britse vestiging van Ogilvy is met een kleine bètaprise gestart: in het Londense Brixton Market werd vorig jaar de Ogilvy Idea Shop geopend, waar zelfstandigen, kmo's, liefdadigheidsorganisaties, buurtverenigingen en zelfs individuen gratis creatief advies kunnen inwinnen bij professionals.

Typerend voor bètaprises is het laterale denken, het intensief gebruiken van de beide hersenhelften, maar ook en vooral het inzetten van zowel online als offline werkingsmiddelen. Het is met name het aanstekelijke van digitale, sociale netwerken dat voor het welslagen van wondernemingen zorgt. Hier komen immers de ideeën, de input en de omzet vandaan. Michael Obrist, één van de initiatiefnemers van het Million Donkey Hotel, weet de alpha van het bèta denken alvast goed te verwoorden: "Je mag je de vraag niet stellen waarom iets te ondernemen - de enige relevante vraag is : waarom niet?"

Interessante links

www.milliondonkeyhotel.net

www.ideashop.ogilvy.co.uk

Herman Konings, zaakvoerder van Pocket Marketing/nXt, is licentiaat in de theoretische psychologie en zaakvoerder van het Antwerpse trend- en toekomstonderzoeksbureau Pocket Marketing/nXt. Als trendwatcher geeft hij regelmatig adviesrondes en spreekbeurten aan bedrijven en hogescholen over socio-culturele verschuivingen, trendobservaties en toekomstverwachtingen. Herman Konings is eveneens lid van de C-board van Groep C.